Dişler, dişlerin köklerinde yer alan sement ve dentin ile dişin çevresindeki dokular olan dişeti, dişeti bağdokusu, dişi çene kemiğine bağlayan ve periodontal membran adı verilen lifler ile çene kemiğini inceleyen ve hastalıklarının tedavisi ile ilgilenen bilim dalına verilen isimdir.
Periodontal hastalık ne demektir?
Genellikle dişeti hastalığı olarak da isimlendirilen periodontal hastalıklar; dişin yüzeyinde bulunan mikrobiyal dental plağın dişetini iltihaplandırması ve diş ile dişeti arasında cep olarak adlandırılan boşluğun meydana gelmesi ile başlar. Eğer bu aşamada tedavi edilmez ise iltihap daha derin dokulara ilerler. Bunun sonucunda doku kaybı ve dişin etrafındaki alveol kemiğinde erime meydana gelir. Bu durum, çürüğü olmayan sağlam dişlerin bile dişeti çekilmesi ve diş sallanması sonucunda kaybına neden olabilir.
Periodontal hastalığın çeşitleri nelerdir?
Dişeti hastalığının çeşitleri çoktur. Bununla birlikte en çok görülen çeşitleri gingivitis, periodontitis, agresif periodontitis, kronik periodontitis, sistemik hastalıklar ile birlikte görülen periodontitisler ve nekrotizan periodontal hastalıklardır.
Gingivitis:
Periodontal hastalığın en sık görülen çeşididir. Hastalık başlangıç dönemindedir. Yalnızca dişetinde görülür. Henüz derin dokulara ilerlememiştir. Dişetleri kırmızı ve bazen de mor renktedir. Dişetinin yüzeyi iltihap nedeniyle şiş ve parlak görünümdedir. Dişetleri kanamalıdır. Bu aşamada genellikle çok fazla şikayet gözlenmez. Diştaşı temizliği, dişlerin dişhekimi tarafindan profesyonel olarak cila fırçaları ile fırçalanması ve iyi bir ağız bakımı ile tedavi edilir. Gingivitis tedavi edilmez ise periodontitis meydana gelebilir.
Agresif Periodontitis:
Genellikle kalıtsal geçmişi olan hastalıkta, dişin çevresinde dişi çene kemiğine bağlayan liflerde hızlı erime ve alveol kemiğinde aşırı kemik kaybı gözlenir. Hastalık hızlı ilerlediği için tedavi edilmezlerse kısa sürede çok sayıda diş kaybına neden olurlar. Tedavi sonrasında. kalıtsal yatkınlık olduğu için hastalığın tekrarlaması söz konusudur. Bu nedenle çok iyi kontrol altında tutulması gerekir
Kronik Periodontitis:
En sık görülen periodontitis çeşididir. Agresif periodontitise göre daha yavaş ilerler. Periodontal hastalığın bu çeşidinde dişeti hastalığına bağlı olarak diş ve dişeti arasında cep olarak adlandırılan bir boşluk meydana gelir. Cep içerisinde biriken gıda artıkları bakteriler kolay temizlenemeyeceği için cebin derinleşmesine neden olurlar. Bunun sonucunda dişin etrafındaki dişi kemiğe bağlayan lifler zarar görür, kemik dokusu erir, dişetleri çekilir, dişler sallanmaya başlar. Bu hastalık nedeniyle sağlam dişler bile kaybedilebilir.
Sistemik hastalıklar ile birlikte görülen periodontitisler:
Genellikle genç ve genç erişkinlerde gözlenir. Diabet, bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar gibi sistemik hastalıklar ile birlikte görülürler.
Nekrotizan Periodontal Hastalıklar:
Dişeti, dişin etrafındaki lifler ve alveol kemiğinde ağrılı ve kokuya neden olan nekroz olarak adlandırılan doku ölümü ile ortaya çıkan hastalıklardır. Bu durum genellikte HIV(+) bireylerde ve tedavi amacıyla bağışıklık sisteminin baskılandığı (immunsupresyon) hastalarda gözlenebilir.
Dişeti hastalıkları kalıtsal mıdır?
Bu konuda yapılan çalışmalar ile her 3 kişiden 1 kişinin kalıtsal olarak dişeti hastalığına yatkınlık gösterebileceğini ortaya koymuştur. Bu bireyler çok iyi ağız bakımı uygulamalarına rağmen dişeti hastalığına yakalanma oranları diğer bireylere göre 6 kat daha fazladır. Bu nedenle erken yaşlarda diş ve dişeti kontrollerinin yapılması hastalığın erken teşhis ve tedavisi için çok önemlidir. Genetik testler yararlı olabilir.
Dişeti hastalığının sebepleri nelerdir?
Dişeti hastalığının en önemli nedeni dişlerin yüzeyinde bulunan renksiz ince bir tabaka olan bakteri plağıdır. Bunun yanısıra diş sıkma ve gıcırdatma, kötü beslenme, sigara kullanımı, kalıtsal faktörler, stres, hamilelik, sistemik olarak kullanılan ilaçlar (doğum kontrol ilaçları, antidepresanlar, bazı kalp ilaçları ), bağışıklık sistemini etkileyen immun sistem hastalıkları ve diabet dişeti sağlığınızı olumsuz etkileyebilen diğer faktörlerdir.
Dişeti hastalığının belirtileri nelerdir?
Dişeti kanaması,ağız kokusu, dişeti ile diş arasından çıkan sarı renkteki sıvı, dişetlerini kürdanla veya başka bir cisimle kurcalama isteği ve kurcaladıktan sonraki rahatlama hissi, ,dişeti çekilmesi, diş köklerindeki hassasiyet, dişlerde sallanma, diş aralarının açılması, dişlerin öne, aşağıya veya yana doğru aşırı hareket etmesi dişeti hastalığının belirtisi olarak kabul edilir.
Sağlıklı dişeti nasıl görünür?
Sağlıklı dişeti gül pembesi renktedir. Sert kıvamlıdır, yüzeyi portakal yüzeyi gibi pütürlüdür ve dişi sıkı bir şekilde sarar.
Hastalıklı dişeti nasıl görünür?
Kırmızı veya mor renktedir. Yumuşak kıvamlı, yüzeyi parlak, şişmiş ve hareketlidir. Diş ile dişeti arasında cep adı verilen bir boşluk meydana gelmiştir. Bu nedenle dişi sıkı bir şekilde saramaz.
Dişetleri neden kanar?
Sağlıklı dişeti kanamaz. Özellikle diş fırçalaması ve yemek yerken gözlenen kanama, dişeti hastalığının belirtisi olarak düşünülür.
Dişeti cebi,periodontal cep ne demektir?
Dişeti hastalığı sonucunda diş ile dişeti arasında cep olarak adlandırılan bir boşluk meydana gelir. Cebin içerisi diş fırçası ile yeterince temizlenemez. Bu nedenle cepte biriken gıda artıkları, bakteri plağı ve diştaşları zamanla cebin derinleşmesine ve çene kemiğinin erimesine neden olurlar.
Dişeti hastalıkları tedavi edilebilir mi?
Evet. Tüm dişeti hastalıklarının tedavisi mümkündür.
Diştaşı temizliği dişlere zararlı mıdır?
Hayır zararlı değildir. Tam aksine diştaşları temizlenmezse ağız ve diş sağlığı açısından zararlı sonuçlara yol açabilir. Diştaşları bakteri plağının dişyüzeyine tutunmasını kolaylaştırır,dişeti hastalığı ve diş çürüğüne neden olabilir.
Diştaşı temizliğini ne sıklıkta yaptırmak gerekir?
Eğer çok iyi ağız bakımı yapılırsa diştaşı temizliği yapılmasına gerek kalmaz. Ancak yılda enaz 2 kez her 6 ayda bir düzenli olarak dişhekimine gitmekte yarar vardır. Bu kontroller esnasında gerekli görülürse diştaşı temizliği yapılabilir.
Dişeti küretajı (Kapalı küretaj)nedir?
Dişeti hastalığı sonucunda diş ile dişeti arasında cep adı verilen boşluk meydana gelir. Cebin içerisindeki iltihaplı dokular,derin diştaşları, hastalıklı diş kökü yüzeyi, ve dişetinin iltihaplı kısmının küret adı verilen özel el aletleri ile temizlenmesi işlemine dişeti küretajı ve kök yüzeyi düzleştirmesi adı verilir.
Dişeti küretajının amacı nedir?
Dişeti küretajı sayesinde hastalıklı dokular ortadan kaldırılarak diş ile dişeti arasında yeni ataşman adı verilen bir yeni bağlantının ortaya çıkması amaçlanır. Bu sayede,hastalığın ilerlemesi engellenir,periodontal cep ortadan kaldırılır. Böylece sağlıklı ve rahatlıkla temizlenebilecek bir diş dişeti bölgesi oluşturulur.
Dişeti küretajı sonrasında neler olabilir?
İlk gün çok az miktarda sızıntı şeklinde dişeti kanaması gözlenebilir. Küretaj sonrasındaki İlk haftada özellikle çok soğuk , tatlı, ekşi ,asitli yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi esnasında geçici diş hassasiyeti gözlenebilir.
Dişeti küretajı sonrasında nelere dikkat etmek gerekir?
Dişeti küretajı sonrasında özel olarak dikkat edilmesi gereken bir husus yoktur. Ancak küretajın yapıldığı gün boyunca aşırı sıcak,baharatlı yiyecek ve içeceklerin tüketilmemesinde yarar vardir. Ayrıca küretaj sonrasındaki ilk haftada diş hassasiyetine neden olabilecek asitli, çok soğuk yiyecek ve içecekler kullanılmamalıdır. Dişeti küretajı sonrasında ağız bakımının çok iyi yapılması gerekmektedir. Özellikle ilk 3-4 hafta çok önemlidir. Bu dönemde dişetinin dişe çok iyi bağlanabilmesi ve cebin tamamen ortadan kaldırılabilmesi için diş ve dişetinin çok temiz tutulması gerekmektedir.
Dişeti operasyonu veya Flap operasyonu (Açık küretaj) nedir?
Çok ilerlemiş dişeti hastalıklarının tedavisinde dişeti küretajının yeterli olmadığı durumlarda dişetinin açılarak diş köklerinin ve çene kemiğindeki iltihaplı dokuların temizlenmesi ve dişetinin eski yerine kapatılması işlemine flap operasyonu adı verilir.
Dişeti operasyonu veya Flap operasyonu (Açık küretaj) hangi amaçla yapılır?
Diş kökündeki ve dişin etrafındaki çene kemiğindeki iltihaplı dokuları görerek temizleyebilmek ve gerekirse bu bölgelerde rejeneratif işlemleri (kemik eklemek vb) uygulayabilmek amacıyla yapılır.
Dişeti operasyonu veya Flap operasyonu (Açık küretaj) sonrasında neler olabilir?
İlk gün kanama,ağrı ve operasyon bölgesinde şişme görülebilir. İlk 3-4 haftalık dönemde diş hassasiyeti ortaya çıkabilir. İlaç, buz tedavisi ve çok iyi bir ağız bakımı ile operasyon sonrası dönemin rahat bir şekilde sonlandırılması amaçlanır.
Dişeti gülümsemesi (Gummy smile) nedir?
Gülümseme esnasında dişetleri dudaklar ile uyumlu bir şekilde az miktarda görülür. Dişetlerinin çok fazla göründüğü durumlar dişeti gülümsemesi olarak adlandırılır.
Dişeti gülümsemesinin (Gummy smile) tedavisi var mıdır ?
Evet vardır. Kozmetik dişeti düzenlemesi işlemi ile dişetinin fazla göründüğü bölümler ortadan kaldırılır. Dişetlerine yeni bir şekil verilir. Böylece diş ve dişetlerinin dengeli bir şekilde gözüktüğü daha güzel bir gülümsemeye sahip olunabilir.
Dişeti çekilmesinin tedavisi var mıdır?
Evet vardır. Rejeneratif dişeti tedavileri sayesinde artık dişeti çekilmesi tamamen kapatılabilmektedir. Bu sayede dişeti çekilmesi olan dişler sanki hiç dişeti çekilmesi olmamış gibi sağlıklı orjinal görünümlerine kavuşturulabilir.
Rejeneratif dişeti tedavisi ne demektir?
Dişeti hastalıkları nedeniyle kaybedilmiş dokuların (dişeti,dişeti bağ dokusu, diş kökü dokusu, dişkökü lifleri, çene kemiği) tamamının yeniden oluşturulması böylece hastalık öncesindeki sağlıklı ve original görünümlerine kavuşturulması amacıyla yapılan tedaviler "rejeneratif dişeti tedavileri" olarak adlandırılır
Dişeti hastalıkları tedavi sonrasında tekrarlar mı?
Evet tekrarlayabilir. Eğer kötü ağız bakımı ile kontrolsüz uzun zamanlar geçirilirse periodontal hastalık tekrarlar. Periodontal tedavi sonrasında ağız bakımının iyi olması çok önemlidir. Ayrıca düzenli kontrollerin aksatılmaması gerekmektedir.
Çok iyi ağız bakımı ve aksatılmayan düzenli kontroller sonrasında ise dişeti hastalığı tekrarlamaz.
Dişeti hastalığının tekrarlamaması için ne yapılması gerekir?
Ağız bakımı çok iyi olmalıdır. Dişler düzenli ve etkili bir şekilde fırçalanmalıdır. Diş fırçalamanın yanısıra dişipi, ara yüz temizleyici fırçalar veya ağız duşu ile yapılacak ara yüz temizliği de çok önemlidir. Ayrıca genellikle 3-6 ay aralıklarla yapılan düzenli kontrollerin aksatılmaması gerekir.
